– تعاریف مبتنی بر وجوه چندگانه
– رویکرد عاملیتی و کیفیت زندگی99* 100* 100* 101* 103* * فهرست مطالب
صفحه عنوان103 – رویکرد مطلوبیت گرایی

– رویکرد ارزش های عام108* رویکرد نیاز محور117* رویکرد ساختاری و کیفیت زندگی118* رویکرد دیالکیتیک دموکراتیک برنارد120* کیفیت فراگیر زندگی برگر- اشمیت و نول122* سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی124* ابعاد کیفیت زندگی شهریفصل سوم- روش شناسی پژوهش* مقدمه125 – نوع و روش اجرای پژوهش126 – روایی و پایایی ابزار سنجش127* جامعه آماری و تعیین حجم نمونه128 * روش‌های نمونه‌گیری128* روش تجزیه و تحلیل اطلاعاتفصل چهارم- تجزیه و تحلیل پژوهش
– مقدمه
– تجزیه و تحلیل توصیفی (ویژگی های جامعه شناختی)
– داده های توصیفی سوالات پرسشنامه
– تجزیه و تحلیل استنباطی (بررسی و آزمون فرضیه ها)
125125132
فهرست مطالب
صفحه عنوان142فصل پنجم- نتیجه گیری و پیشنهادات
– بخش اول- نتایج142* یافته های ناشی از ادبیات تحقیق143* یافته های ناشی از گویه های تحقیق144* یافته های ناشی از آزمون فرضیه ها147 – بخش دوم – پیشنهادات147* پیشنهادات ناشی از ادبیات تحقیق148* پیشنهادات ناشی از فرضیه ها150* پیشنهادات برای محققین آتی150 – محدودیت و دشواری های تحقیق152 فهرست منابع و مآخذ
فهرست جدول ها
صفحهعنوان 51تاریخچه اختراع و شیوع نامه الکترونیکیجدول 2- 1 52فنآوری ها جدید تأثیر گذار بر پستجدول 2- 270بازار بالقوه فعالیت های پستی و سهم شرکت پستجدول 2- 3102حوزه های مختلف بکارگیری مفهوم کیفیت زندگی براساس مطالعه فرانسجدول 2- 4 116فهرست قابلیت های کارکردی پایه ای ناسباومجدول 2-5121کیفیت زندگی و تغییر اجتماعی در دو سطح فردی و اجتماعیجدول 2-6 127ارزیابی پایایی ابزار اندازه گیریجدول 2-3 130توزیع فراوانی به تفکیک جنسیت پاسخگویانجدول 4- 1131توزیع فراوانی به تفکیک میزان تحصیلات پاسخگویانجدول 4- 2132جدول توزیع فراوانی به تفکیک شغلجدول 4- 3133توزیع فراوانی به تفکیک وضعیت تأهل پاسخگویانجدول 4- 4 134توزیع فراوانی به تفکیک سن پاسخگویانجدول 4- 5136مقایسه میانگین و انحراف معیارجدول 4-6 137توزیع فراوانی و پاسخ به سوالات گرایش به استفاده از خدمات نوین پستیجدول 4-7 139توزیع فراوانی و پاسخ به سوالات کیفیت زندگی شهریجدول 4-8142آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت زندگی شهریجدول 4-9143آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت اقتصادی شهریجدول 4-10144آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت اجتماعی زندگی شهریجدول 4-11145آزمون فرضیه رابطه استفاده از خدمات ارتباطی نوین و کیفیت محیطی زندگی شهریجدول 4-12
فهرست نمودارها
صفحهعنوان 50زمان مورد نیاز (به سال) برای نفوذ رسانه در میان افراد جامعه آمریکانمودار 2- 1 54نرخ رشد نامه در مقایسه با سایر بدیل ها در بازار ارتباطات 2000- 2010نمودار 2- 2 55ترجیح استفاده کنندگان برای دریافت مطالب
نمودار 2- 3 130توزیع فراوانی به تفکیک جنسیت پاسخگویاننمودار 4- 1 131توزیع فراوانی به تفکیک میزان تحصیلات پاسخگویاننمودار 4- 2132توزیع فراوانی به تفکیک شغل پاسخگویاننمودار 4- 3 133توزیع فراوانی به تفکیک وضعیت تأهل پاسخگویاننمودار 4- 4134توزیع فراوانی به تفکیک سن پاسخگویاننمودار 4- 5136مقایسه میانگین ها نمودار 4- 6
فهرست اشکال
صفحهعنوان 12مدل تحقیقشکل 1- 1 44نمایی شماتیک تز فرآیند عملیات پستیشکل 2- 1 59ابعاد جهانی شدنشکل 2- 2 60جنبه فرهنگی جهانی شدن شکل 2- 393مدل ارتباطی ارسطو شکل 2- 4 94مدل ارتباطی لاسولشکل 2- 5 94مدل ارتباطی شانون و ویورشکل 2- 6 97مدل ارتباطی در پستشکل 2- 8 114بازسازی رویکرد قابلیتی سن در زمینه کیفیت زندگیشکل 2- 9

چکیده

«پست» از قدیمی ترین نهادهای بشری و اولین سازمان ارتباطی جهان است. مطالعات تجربی حاکی از آن است که پست عامل مهمی در امر توسعه ملت ها بوده و بین توسعه بخش پستی و پیشرفت و توسعه کشورها, رابطه همبستگی وجود دارد. همچنین «پست» به عنوان یک عامل زیربنایی در بسیاری از حوزه‌های زندگی جوامع پیشرفته، نقشی اساسی ایفا نموده است.نگاهی به وضعیت پست کشور حاکی از عدم توسعه و توانمندی مورد انتظار این سازمان در ایران است. متوسط سرانه ترافیک مرسولات پستی، به عنوان شاخص اصلی ارزیابی توسعه یافتگی پست، در کشورهای پیشرفته بیش از 500 مرسوله است، این آمار در کشور ایران به زحمت به عدد 12 مرسوله می رسد و عملاً پست ایران عملکرد موفق و مورد انتظار خود را ندارد. این در حالی است که بر اساس پیش بینی های صورت گرفته ترا از سوی دیگر مطالعات انجام شده حاکی از این نکته است که حجم ترافیک مرسولات پستی در کشور, سالانه در حدود 4 میلیارد فقره می باشد که تنها قریب به20 درصد آن جذب شبکه پستی کشور می شود و بقیه توسط عناصر و مؤسسات غیر رسمی, مثل پایانه های مسافربری یا توسط خود افراد که اصطلاحاً به «خود پستچی گری» تعبیر می شود، انجام می گیرد. در این تحقیق ضمن تبیین جایگاه پست به عنوان یک نهاد ارتباطی، بررسی رابطه گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست بر روی ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و محیطی کیفیت زندگی شهری به عنوان اهداف تحقیق، تعریف و پژوهش کتابخانه ای و میدانی برای دستیابی به این اهداف انجام شده است.روش اجرای تحقیق «پیمایشی» بوده و برای گردآوری اطلاعات برای آزمون فرضیه ها از ابزار «پرسشنامه» استفاده شده است. عمده ترین نتایج تحقیق حاکی از آن است که بین گرایش به استفاده از خدمات و سرویس های نوین پست و کیفیت زندگی شهری ساکنان منطقه 13 پستی رابطه معنا داری وجود. جهت این رابطه عکس بوده و شدت آن متوسط می باشد.

1-1- مقدمه
اگر چه پیدایش شهر و شهرنشینی به چندین هزار سال پیش از میلاد مسیح، در دره های بزرگ بین النهرین، نیل و چین می رسد، لیکن انقلاب صنعتی تحولی جدید در عرصه شهرنشینی بود که منجر به پدید آمدن شهرهای قارچی،ظهور شهرهای میلیونی و پیدایش نواحی شهری گردید.نخستین شهرهای صنعتی در انگلستان ظاهر شدند چنانکه دود کارخانه ها و تأسیسات صنعتی به فضای شهری تصویری داد که تا آن زمان در تاریخ شهرنشینی دیده نشده بود. به تدریج شهرها دو قطبی شدند و مناطق فقیرنشین کارگری با واحدهای مسکونی آلوده و غیربهداشتی در پیرامون مراکز صنعتی و تجاری شهر ظاهر شدند (شکویی، 1383 : 171 ).
شهرها در سال 2020 جمعیتی معادل 75 درصد کل جهان را در خود جای خواهند داد که تقریبا 2 درصد از فضای جهان را تشکیل می دهد.شهرها و مناطق شهری با توجه به تمرکز جمعیت، زیرساخت ها، دانش، منابع و فعالیت های اقتصادی می توانند نقش بسزایی در تحقق توسعه پایدار و ریشه کن کردن فقر در چارچوب اقتصاد سبز داشته باشند. شهر به عنوان بستر زیست انسان شهرنشین، نیازمند تامین استاندارد هایی است که در یک مفهوم کلی می توان آن را استانداردهای «کیفیت زندگی» نامید. کیفیت زندگی در واقع مفهومی چند بعدی و پیچیده است که از سوی متفکران علوم شهری و سایر اندیشمندان علوم مختلف مطرح و مورد پژوهش قرار گرفته است. (منصوریان،ارزیابی کیفیت زندگی در نواحی روستایی، 1388:ص43)
مبحث کیفیت زندگی به تازگی در ادبیات توسعه پایدار و برنامه ریزی توسعه اجتماعی و مباحث اقتصاد نوین مطرح شده و جایگاه ویژه ای یافته است و دولت ها در سطح ملی و محلی و نیز موسسات متعددی بر روی سنجش و شاخص سازی آن کار می کنند و بر اساس مطالعات انجام شده و تحقیقات کارشناسان و محققان مختلف سه عامل فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی در کنار یکدیگر به عنوان مهمترین و اصلی ترین شاخص های مفهوم کیفیت زندگی شناسایی شده اند. کمپ و همکاران (Kamp et al., 2003) معتقدند که توافقی در ادبیات کیفیت زندگی وجود دارد که براساس آن مولفه های فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی، اساس اجتماع محلی را تشکیل می دهند و این مولفه ها به طور سیستماتیک برای معرفی محتوای مفاهیم قابلیت زیست پذیری، پایداری و کیفیت زندگی استفاده شده اند. کامانگی و همکاران (Camagni et al., 1998) نیز به مولفه های فیزیکی، اقتصادی و اجتماعی کیفیت زندگی شهری اشاره کرده اند و معتقدند که تعادل این مولفه ها، کیفیت زندگی را در هر لحظه از زمان تحت تاثیر قرار می دهد. محققان دیگری از قبیل هاردی (Hardi, 2006) ، ونگ (Wong, 2006) ، رینر (Rinner, 2007) و تالن و همکاران (Talen et al., 2007) نیز اظهار داشته اند که محیط فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی هسته اصلی مطالعه کیفیت زندگی شهری را شکل می دهند. (رضوانی،توسعه و سنجش شاخص های کیفیت زندگی، 1388:ص21)
در واقع، شهر همانند یک موجود زنده است که خود را با احتیاجات زمان سازگار می کند. شهرهای اولیه به آن دلیل توسعه یافتند، که توانستند به احتیاجات ساکنان خود پاسخ مثبت دهند. با افزایش جمعیت و رشد و گسترش شهر نشینی، روحیات و شیوه زندگی مردم نیز به تناسب آن تغییر نموده و محدود شدن مردم در برورکراسی های موجود و چارچوب های خاص تعریف شده در زندگی شهری، طبیعتاً مشکلاتی را در زمینه مسائل مختلف از قبیل: سلامت جسمی و روانی شهروندان، ترافیک، آلودگی محیط زیست، اتلاف زمان و هزینه و … بوجود می آورد. تغییر در شکل و ساختار شهرها، با تغییرات خاص در نوع روابط انسان های ساکن در آن همراه بوده است کمرنگ شدن خرده فرهنگ ها و سنت ها و تغییر در مناسبات افراد در همه گروههای اجتماعی، از روابط بین فردی گرفته تا خانواده ها و کل جامعه، در یک تعامل مستمر با گسترش شهر نشینی، اثر گذاری و اثر پذیری متقابلی بر هم داشته و در حقیقت جریان ارتباطات نبض و شریان اصلی حرکت جامعه را تشکیل می دهد که در این راستا وسایل ارتباطی نقش مهمی در بهبود و تسهیل این امور ایفاء می نمایند و تأثیر به سزایی به صورت مستقیم و غیر مستقیم در کاهش مشکلات شهری دارند .(قبول درپست،1386:ص76)
2-1-بیان مسئله پژوهش
یکی از وسایل ارتباطی کارآمد برای تسهیل روابط شهری «پست»می باشد؛ اگرچه فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی با توجه به دسترسی آسان و جذابیت رنگ و بوی ملموس تری برای افراد جامعه دارند و حتی صنعت خدمات پستی را در معرض چالش قرار داده اند، اما همه این وسایل نوین ارتباطی به نوعی وابستگی مستقیم و غیر مستقیمی به شبکه توزیع فیزیکی دارند لذا پست به عنوان قدیمی ترین ابزار ارتباطی با بهره مندی از نقاط دسترسی فروان و شبکه مویرگی توزیع در اقصی نقاط دنیا می تواند نقش اساسی در زمینه ارتباطات فیزیکی و حل مسائل و مشکلات شهری ایفاء نماید . شبکه پست هنوز بزرگترین شبکه توزیع در جهان به شمار می‏رود و روزانه بیش از 600 هزار دفتر پستی در سطح دنیا وظیفه خدمات رسانی به میلیاردها نفر را بر عهده داشته و سالانه ضمن جابجایی بیش از 500 میلیارد نامه و 7 میلیارد امانت، طیف وسیعی از خدمات الکترونیکی، مالی و لجستیکی را ارائه می‌نمایند.وظیفه اصلی پست برقراری ارتباط است، این ارتباط در یکی از حالت های سه گانه زیر صورت می پذیرد:
1- ارتباط مردم با یکدیگر
2- ارتباط مردم با سازمان ها
3- ارتباط سازمان ها با یکدیگر (تحقیقات بنیاد صنعتی ایران،1385:ص 241)
روند بررسی ترافیک پستی و خدمات و فعالیت های ادارات پستی در کشورهای توسعه یافته و پیشرفته که طبیعتاً از نظر بهره برداری از آخرین فناوری و تکنولوژی های ارتباطی در سطح بالایی می باشند مبین این موضوع است که نه تنها خدمات و فعالیت های پستی در سایه تکنولوژی های جدید رو به فراموشی سپرده نشده اند بلکه همگام با آن ها با تغییر ماهیت به عنوان یک بازو توانا به نقش آفرینی در زمینه ارتباطات می پردازد. ادارات پست، به ‌منظور پاسخ‌گویی به نیازهای ارتباطاتی میلیاردها نفر از مردم و صاحبان مشاغل، هر روز، به ارائه طیف بی‌شماری از خدمات پستی، اعم از سنتی و نوین، مشغول می باشند. آن ها در واقع، به جای عقب‏نشینی در مقابل فناوری‌های نوین، که تقریبأ هر روز، تفکر موجود از ارتباطات را دستخوش تغییر می‌کنند، خودشان تغییر یافته و با این کار نشان می‌دهند که آنان نیز می‌توانند مبتکر ایده‌های جدید باشند.
بررسی های انجام شده از سوی اتحادیه جهانی پست1(UPU) حاکی از آن است که هر سفر پستی که توسط موزعین صورت می پذیرد به طور متوسط از 100 سفر شهری جلوگیری می نماید و مردم و سازمان ها با واگذاری امور و فعالیت های خود به واحدهای پستی می توانند از انجام سفرهای غیر ضروری جلوگیری نموده و به صورت مستقیم و غیر مستقیم در کاهش مشکلات شهری نقش آفرینی نمایند.
شهر تهران با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود به عنوان مرکز اداری کشور ایران محسوب شده و در نقش یک ابر شهر در میان سایر شهرهای مهم جهان مطرح شده است. شهر تهران در سال 1390 بالغ بر 8.4 میلیون نفر را در مساحتی حدود 751 کیلومتر مربع در خود جای داده است و بر اساس آمار اعلام شده از سوی شهرداری تهران روزانه حدود 15 میلیون سفر در شهر تهران انجام می شود. این سفرها را می توان در 4 حوزه اصلی شامل: اداری و شغلی، خرید، تفریحی و آموزشی طبقه بندی نمود . سفرهای درون شهری، بویژه در شهری همانند تهران، چالش ها و معضلات متعددی در پی دارد به عنوان نمونه و بر اساس آمار ارائه شده در گزارش عملکرد شهرداری تهران در سال 1389، در شهر تهران تعداد 824.417 تصادف خسارتی، 22452 تصادف جرحی و 218 منجر به فوت اتفاق افتاده است و هزینه جرایم تخلفات راهنمایی و رانندگی، بالغ بر 456 میلیارد ریال برآورد می شود و بیش از 3.557 میلیون لیتر بنزین و 950 میلیون لیتر گازوئیل به مصرف رسیده است و در نهایت 103 روز هوای ناسالم و یک روز وضعیت هوای خطرناک وجود داشته است (گزیده آمار حمل و نقل ترافیک تهران:1389). اما مهمتر از موضوعات ذکر شده مسئله اتلاف زمان شهروندان تهرانی است که در سفرهای درون شهری و در ترافیک معابر اتفاق می افتد این موضوع به دلیل هدر رفتن سرمایه های مادی و معنوی کشور و اثر مستقم آن در کاهش بهره وری ملی و همچنین مشکلات روحی و روانی ناشی از آن حائز اهمیت بوده و مورد توجه مسئولین شهری می باشد.
با توجه به ماهیت، قابلیت ها و کارکرد های شبکه پستی، خدمات پست می تواند در دو حوزه اصلی اداری و شغلی و خرید به صورت مستقیم و غیر مستقیم و در حوزه های تفریحی و تحصیلی به صورت غیر مستقیم نقش آفرینی نموده و به عنوان یک ابزار جایگزین با توجه به نقاط دسترسی فراوان خود به نیابت از سایر سازمان ها و ارگان ها، فعالیت های مورد نیاز شهروندان را در قالب پیشخوان دولت و با ترکیب سرویس های نوین الکترونیک (برخط) با سرویس های سنتی مبتنی بر توزیع فیزیکی به مردم ارائه نماید و از سوی دیگر نقش تأثیر گذاری در ابعاد مختلف زندگی شهری به خصوص در حوزه های اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی ایفا نموده و تسهیل کننده و بهبود بخش شاخص هایی نظیر: آموزش،ارتباطات میان فردی،امنیت، کسب و کار، صرفه جویی، روابط اداری و…. خواهد شد.(مستندات تحقیقات بنیاد صنعتی ایران:1385:ص345)
با توجه به مطالب مطرح شده سوال اصلی این است که آیا بین استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و ویژگی های کیفیت زندگی شهری رابطه وجود دارد؟
3-1- اهمیت و ضرورت پژوهش
در جهان امروز پست نقش یک ابزار ارتباطی قابل اعتماد، سریع و کم هزینه را ایفاء می کند و چنان با زندگی اجتماعی عجین شده است که بدون داشتن آن مردم و موسسات کارایی لازم را نداشته و به سختی می توانند از کوشش های خود، نتایج دلخواه را بدست آورند.
جامعه کنونی ایران نیز متأثر از شرایط جهانی نمی تواند بدون بهره مندی از یک نظام پستی پیشرفته و توانا، به شکوفایی و پویایی ادامه دهد. گستردگی حوزه فعالیت واحدهای پستی چنان است که خدمات پستی در اقصی نقاط کشور و در مناطقی که مردم از سایر وسایل ارتباطی نوین محرومند در اختیار مردم قرار می گیرد اما خدمات رسانی در روستاها و نقاط محروم تنها بخشی از توانمندی پست بوده و نقطه قابل اتکا و قوت آن خدمت رسانی در شهرهای بزرگ بر مبنای سرویس ها و خدمات سنتی و مبنتی بر فناوری های ارتباطی نوین می باشد. توسعه و گسترش خدمات پستی در شهرهای بزرگ- از جمله تهران- با حذف بخش غیر لازم ترافیک شهری (و حتی بین شهری) نه تنها می تواند به سالم سازی محیط زندگی شهری و سلامت مردم یاری رساند بلکه می تواند با ایجاد و صرفه جویی در اوقات مردم و کاهش هزینه های حمل مرسولات و هزینه استهلاک وسایل نقلیه شهری به اقتصاد کشور مدد رساند. همچنین ارتباطات پستی به هر شکل و شیوه ای که انجام می پذیرند به نوعی زائیده نیازهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه می باشند. فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از جمله عوامل موثر و حیاتی و «مولد» پدیده ارتباطات علی الخصوص ارتباطات پستی به حساب می آیند. حضور پست در زندگی اجتماعی آنچنان پر رنگ شده که «حجم مبادلات پستی» می تواند معرف میزان تحرک و فعالیت یک جامعه و معیاری برای برآورد میزان رشد و توسعه آن باشد. پست نشان دهنده میزان فعالیتهای صنعتی، تحرک بازرگانی، توسعه اقتصادی و برآورد کننده تولید در بخش خدمات و در عین حال بیانگر عمق و ریشه جریان فعالیت های فکری، علمی، فرهنگی، اجتماعی و محیطی که اصطلاحاً تحت عنوان مفهوم «کیفیت زندگی شهری» قلمداد می شوند، می باشد. مستندات منتشره شده از سوی بانک جهانی نیز موید این نکته است که بین سرانه مرسولات پستی کشور ها با سرانه تولید ناخالص ملی آنها ارتباط وجود دارد. در این شرایط نگاه جدی به عملکرد پست، بی شک نگاهی زیر بنایی در توسعه کشور و به تبع آن چگونگی ارتباطات و سطح رفاه اجتماعی جامعه خواهد بود.(مستندات تحقیقات بنیاد صنعتی ایران:1385)
آمارهای ارائه شداه توسط اتحادیه پستی جهانی(UPU) نشان می دهند که روزانه بیش از 1.2 میلیارد مرسوله پستی در جهان جابجا می شود. از طرفی بر اساس آمار اعلام شه از سوی شرکت پست جمهوری اسلامی ایران، سرانه مرسولات پستی کشور در پایان برنامه چهارم توسعه قریب 12 مرسوله است و چشم انداز پیش بینی شده در برنامه پنجم توسعه رقم 20 مرسوله در سال پایان برنامه، مد نظر دارد. این آمار در کشور های اروپایی بطور متوسط نزدیک به 400 و در آمریکا، بیش از 700 مرسوله است.(upu.com)
از سوی دیگر مطالعات انجام شده حاکی از این نکته است که حجم ترافیک مرسولات پستی در کشور سالانه حدود 5 میلیارد فقره می باشد که تنها قریب به 20 درصد آن جذب شبکه پستی کشور می شود و بخش معدودی از آنها توسط و موسسات حمل و نقل موازی نظیر پیک های موتوری، پایانه های مسافربری جابه جا شده اما بخش قابل ملاحظه ای از آنها توسط خود افراد که اصطلاحاً تحت عنوان «خود پستچی گری» تعبیر می شود، صورت می پذیرد که طبیعتاً تأثیر قابل ملاحظه ای بر روی زمان، هزینه، آلودگی زیست محیطی،تصادفات،حمل و نقل، ترافیک،سلامتی جسمی و روانی و … شهروندان خواهد داشت. ضمن اینکه بر اساس یکی از تحقیقات میدانی انجام شده توسط شرکت پست، بالغ بر 600 نوع از خدماتی که توسط ادارات مختلف دولتی به مردم ارائه می شوند امکان ارائه آن ها به نیابت از سوی سایر نهادها و سازمانهای دولتی و شهری توسط ادارات و باجه های پستی وجود دارد که با توجه به نقاط تماس متعدد و گستردگی شبکه قبول و توزیع، پست قادر خواهد بود تا به عنوان بازوی دولت در کاهش معضلات شهری نقش آفرینی نماید.
عدم توجه کافی به تأثیر نهاد ارتباطی پست در جامعه، خصوصاً در حوزه مسائل شهری را می توان به شکل محسوس و قابل لمس در خلاء مطالعاتی و تحقیقات دانشگاهی مشاهده کرد، لذا اهمیت بررسی شناسایی انواع خدمات نوین پستی وتأثیر استفاده از جدید نظیر: بازار الکترونیک، پست ترکیبی و خدمات نیابتی به عنوان یک نظام ارتباطی هدفمند در حوزه خدمات رسانی عمومی بر روی کیفیت زندگی شهری کاملاً ضروری به نظر می رسد.
4-1- اهداف تحقیق
1-4-1- هدف آرمانی
کمک به توسعه شهری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان
2-4-1-هدف کلی
شناسایی تاثیر استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست بر ویژگی های کیفیت زندگی شهری شهروندان شهر تهران
3-4-1- اهدف فرعی
– سنجش ویژگی های محیط فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی کیفیت ذهنی زندگی شهری شهروندان ساکن در منطقه 13 پستی.
– سنجش تأثیر استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست بر روی کیفیت زندگی اجتماعی شهروندان تهرانی
– سنجش تأثیر استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست بر روی کیفیت زندگی اقتصادی شهروندان تهرانی
– سنجش تأثیر استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست بر روی کیفیت زندگی فیزیکی و محیطی شهروندان تهرانی
5-1- سوالات تحقیق
1-5-1 سوال اصلی تحقیق
استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست چه تأثیری بر ویژگیهای کیفیت زندگی شهری ساکنان منطقه 13 پستی دارد؟
2-5-1- سوالات فرعی:
1- استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست چه نقشی بر کیفیت زندگی اجتماعی ساکنان منطقه 13 پستی دارد ؟

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

2- استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست چه نقشی بر کیفیت زندگی اقتصادی ساکنان منطقه 13 پستی دارد ؟
3- استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست چه نقشی بر کیفیت فیزیکی و محیطی ساکنان منطقه 13 پستی دارد ؟
4- استفاده از خدمات ارتباطی پسست چه نقشی بر کیفیت زندگی ساکنان منطقه 13پستی دارد ؟
6-1- فرضیات تحقیق
در این تحقیق کیفیت زندگی اجتماعی، اقتصادی و فیزیکی و محیطی با تأکید بر رویکرد ارتباطی مورد بررسی قرار می گیرد بنابراین فرضیههای ذیل ارائه می گردد .
1-6-1- فرضیه اصلی
به نظر می رسد بین گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و ویژگیهای کیفیت زندگی شهری رابطه معناداری وجود دارد .
2-6-1-فرضیه فرعی
1- بین گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و کیفیت اجتماعی زندگی شهری رابطه معناداری وجود دارد.
2- بین گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و کیفیت اقتصادی زندگی شهری رابطه معناداری وجود دارد.
3- بین گرایش به استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و کیفیت فیزیکی و محیطی زندگی شهری رابطه معناداری وجود دارد.
4- بین میزان استفاده از خدمات ارتباطی نوین پست و و ویژگیهای کیفیت زندگی شهری رابطه معنا داری وجود دارد.
7-1- تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم و شاخصها
تعاریف مفهومی، عبارات یا کلماتی هستند که واژه یا اصطلاحی گنگ و وسیعی را تشریح مینمایند. تعاریف مفهومی باید دو صفت داشته باشند: الف) مفهوم باید با کلمات دیگری به جز خود آن مفهوم تعریف شود.
ب) تعریف مثبت بر تعریف منفی رجحان دارد(ساروخانی،1380:90). بنابراین مفهوم سازی کاری بیش از تعریف ساده یا قراردادی واژگان فنی یک علم است. این کار، ساختن مفهوم انتزاعی برای فهمیدن امر واقعی است (کیوی و کامپنهود،114:1370). در یک تحقیق علمی عدم مشخص کردن تعریف نظری مفاهیم مورد استفاده و تعیین حدود و ثغور آنها، ممکن است بین برداشتهای محقق و دیگران نوعی سوء تفاهم را بوجود آورد. از این رو با تعریف مفاهیم نظری تحقیق سعی گردید که ابتدا در باب مفاهیم بکاربرده شده در تحقیق حاضر یک پیش زمینهای حاصل گردد تا مفاهیم بکار برده شده، عملیاتی گردند.
همچنین تعاریف عملکردی بر پایه تبدیل واقعیت به کمیت استوار هستند و زمانی میتوان تعاریف مذکور را عملکردی قلمداد نمود که دارای ابعاد علمی و منطقی باشند و در تمامی فرایند تحقیق همان تعریف حفط شود. هم چنین مفید و مؤثر بودن تعاریف عملکردی، از دیگر نکات اساسی است که باید مورد توجه واقع شود (ساروخانی،92:1380). تعریف عملیاتی و شاخص سازی متغیرها و مولفههای موجود در این تحقیق بقرار ذیل است:
1-7-1- تعاریف نظری
کیفیت2
معنای لغوی واژه «کیفیت» در فرهنگ زبان فارسی عمید، «چگونگی، چونی ، صفت و حالت چیزی» از واژه عربی عنوان گردیده است . (فرهنگ فارسی عمید، 1363) واژه فارسی «کیفیت» به لحاظ ریشه شناسی واژه «کیفیه»، که «اسم» است ، مشق شده است . در این قسمت لازم است که به معنای واژه «کیفیت» در زبان انگلیسی و دیگر زبان های هم ریشه آن نیز ا شاره ای د اشت، چرا که عمدتاَ مفهوم «کیفیت» در ابعاد حرفه ای آن در وهله نخست از طریق ادبیات تخصصی رشته طراحی شهری به زبان انگلیسی وارد گفتمان این رشته در زبان انگلیسی به «ماهیت»، نوع در ایران شده است. واژه «کیفیت» در زبان انگلیسی به معنای چیزی که یک شخص، یک شیئی ، و یا یک فکر داشته و موجب خاص و جالب شدن آ ن ها می گردد.
پست3
پست شبکه عمومی گسترده ای است که با مناسب ترین قیمت و با سرعت، نظم و ایمنی بالا اقدام به قبول، آماده سازی، حمل و نقل و توزیع پیام ها و یا بسته های ارسالی از یک نقطه به نقطه دیگر می نماید. البته در سالیان اخیر سرویس ها و خدمات متعددی را به مشتریان عرضه می کند.( مرکز تحقیقات پست، 1380 : 8)
کیفیت زندگی شهری
کیفیت زندگی به معنای زندگی خوب داشتن و احساس رضایت از زندگی است. کیفیت زندگی میزان واقعی رفاه تجربه شده به وسیله افراد و گروه ها تحت شرایط اجتماعی و اقتصادی عمومی است (Schlemmer and Moller, 1983)
در سال 1996 ناگلیر 3 تعدادی فرضیه مرتبط با کیفیت زندگی را به عنوان اصول راهنما برای روند مطالعه مسائل کیفیت زندگی به شرح ذیل پیشنهاد می دهد:
1-کیفیت زندگی یک مفهوم چندبعدی است. 2- هر فردی دارای ماهیتی زیستی، اجتماعی و روانی است که در تعامل مستمر با محیط خویش است. 3 – از آنجا که کیفیت زندگی برخاسته از کنش متقابل شخص با محیط است یک رویکرد ک لنگر است که درک ابعاد آن امری لازم و ضروری است. 4- ابعاد کیفیت زندگی همراه با توانایی یا عدم توانایی آنها برای همه یکسان است. 5 -عدم توانایی یا هر شرایط نامساعد دیگری به وسیله خود شخص ناچار منتهی به افزایش یا کاهش کیفیت زندگی برای شخص نمی شود. 6- اگرچه ابعاد اساسی کیفیت زندگی برای همگان یکسان است اما کیفیت زندگی با درجات مختلف از فردی به فرد دیگر متفاوت است( (Ahu 2005:32
ویژگیهای کیفیت زندگی شهری
اکثر محققان معتقدند که کیفیت زندگی دارای ابعاد فیزیکی، محیطی، روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی است :
بعد فیزیکی و محیطی : توانایی ، قدرت و انرژی برای کارهای روزمره
اجتماعی : احساس بهتر بودن، ارتباط با خانواده و دوستان همکاران و اجتماع و …
اقتصادی : درآمد، شغل، رضایت شغلی و …. (کرد زنگنه، 1385 )
2-7-1- تعاریف عملیاتی
خدمات ارتباطی نوین پست
سازمانها و شرکتهای حمل و نقل و پست با توجه به کاهش حجم پست نامه ها به دلیل رشد فناوری و تکنولوژی های ارتباطی ناگزیر به سمت پیاده سازی سرویس های نوین سوق می یابند که ماهیت آنها عموماً به صورت غیر حضوری بوده و به نوعی موجب کاهش تردد شهری و بین شهری استفاده کنندگان می شود. در یک طبقه بندی کلی سرویس های نوین را می توان در سه بخش سرویس های ترکیبی، سرویس های بر خط و سرویس های نیابتی تقسیم نمود.
سرویس های ترکیبی4
ادرات پست می توانند تمام یا بخشی از خدمات و فعالیت های سازمانها، نهادها و بنگاههای تولیدی یا خدماتی را تقبل نموده و به مشتریان ارائه نمایند به عنوان نمونه صفر تا صد عملیات چاپ، پردازش، توزیع و جمع آوری صورتحسابهای مشتریان آب، برق، گاز و تلفن توسط برخی از ادارات پست کشورها رأساً انجام می شود. که در اصطلاح پستی به این گونه سرویس ها سرویس های ترکیبی می گویند.(مفاهیم و اصلاحات پستی،23)
سرویس های بر خط 5
با گسترش تکنولوژی و فناوری های نوین، سرویس های پستی نیز همگام با آنها تغییر ماهیت داده و بخشی از فعالیت های حضوری و فیزیکی آنها حذف و به صورت الکترونیکی به مشتریان ارائه می شود(مفاهیم و اصلاحات پستی،21) که تحت عنوان سرویس های برخط (الکترونیکی) طبقه بندی می شوند. که از آنجمله می توان به جستجوی الکترونیکی مدارک مفقود شده، سفارش بر خط تمبر شخصی، سامانه پست تلفنی 193، خرید و فروش اینترنتی، رهگیری مرسولات، دریافت کد پستی و … اشاره نمود.
سرویس های نیابتی
در راستای تحقق شعار دولت الکترونیک و حذف مراجعات زاید شهری، ادرات و سازمانهای دولتی و غیر دولتی می توانند از پتانسیل پیشخوان واحدهای پستی بهره برده و خدمات خود را عرضه نمایند. مجموعه سرویس هایی که در این فرآیند طبقه بندی می شوند را سرویس های نیابتی نامگذاری نموده اند.(مفاهیم و اصطلاحات پستی)
8-1- قلمرو تحقیق
1-8-1- قلمرومکانی :
قلمرومکانی تحقیق شهروندان ساکن در محدوده منطقه 13 پستی می باشند که دست کم یک بار از سرویس ها و خدمات پستی استفاده نموده اند.
2-8-1- قلمروزمانی :
محدوده زمانی تحقیق حاضرحدوداً شش ماه می باشد که از آذر ماه 1391 آغاز و تا خرداد 1392 خاتمه یافته است .
9-1- مدل تحقیق:
مدل مفهومی این تحقیق با توجه به ترکیب متغیر مستقل «تکایل به استفاده از سرویس های نوین پست» و متغیر وابسته «ویژگیهای کیفیت زندگی شهری» به نوعی محقق ساخته بوده و برگرفته از مدل سانتس و مارتینر می باشد.

بخش اول
1-2-پیشینه و سابقه موضوع پژوهش
پست به عنوان یک نهاد اجتماعی- ارتباطی و فرهنگی در جامعه کمتر مورد توجه پژوهشگران دانشگاهی در ایران قرار گرفته است و از سوی دیگر مسئله کیفیت زندگی شهری به تازگی در ادبیات توسعه پایدار و برناریزی توسعه اجتماعی و مباحث اقتصاد نوین مطرح شده است و جایگاه ویژه ای یافته است و محققان، دولت ها و نیز موسسات متعددی بر روی سنجش و شاخص سازی آنها کار می کنند اما بر اساس بررسی های بعمل آمده تا کنون اثر میزان استفاده از خدمات پستی بر روی کیفیت زندگی شهری در هیچ یک از تحقیقات دانشگاهی و علمی مورد بررسی قرار نگرفته است. در ادامه به پیشینه و سوابق برخی از تحقیقات انجام شده پیرامون موضوعات مرتبط با موضوع تحقیق اشاره می شود:
1-1-2 – تحلیل ابعاد کیفیت زندگی در نواحی شهری ایران
شهر به عنوان بستر زیست انسان شهرنشین، نیازمند تامین استانداردهایی است که در یک نگاه می توان آن را استانداردهای کیفیت زندگی نامید. کیفیت زندگی در واقع مفهومی چند بعدی و پیچیده است که از سوی متفکران علوم شهری و سایر اندیشمندان علوم مختلف مطرح و مورد پژوهش قرار گرفته است . برای سنجش کیفیت زندگی از روشهای مختلفی در سطوح جغرافیایی مختلفی استفاده میکنند که یکی از این روشها روش موریس است. در این مقاله، هدف بررسی نواحی مختلف شهری ایران بر اساس شاخصهای تعریف شده در ر ابطه با کیفیت زندگی است. روش این تحقیق، از انواع روشهای توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری دادهها به صورت اسنادی است. حجم نمونه مورد مطالعه دراین پژوهش شامل 253 ناحیه شهری است. برای بررسی و تحلیل ابعاد کیفیت زندگی از آمارها و اطلاعات موجود در مرکز آمار ایران استفاده شده است.
واژه های کلیدی: کیفیت زندگی، الگوی موریس، محرومیت، برخورداری، نواحی شهری ایران
(فرجی ملائی و همکاران 1389 )
2-1-2- بررسی موانع اجتماعی – فرهنگی استفاده شهروندان تهرانی از خدمات ارتباطی پست
در حالی که نظریه غالب، مشکلات فنی، عملیاتی و ساختاری پست را عامل اصلی ناتوانی این سازمان ارتباطی در ایران می دانند، ایده تحقیق حاضر بر اساس این فرضیه شکل گرفته است که وجود عوامل و موانع بیرونی، خصوصاً وضعیت و شرایط فرهنگی _ اجتماعی حاکم بر کشور نیز, می تواند از دلایل اصلی کم اقبالی مردم نسبت به خدمات ارتباطی پست و استفاده از آن باشد. لذا در این تحقیق ضمن تبیین جایگاه پست به عنوان یک نهاد ارتباطی، بررسی نقش عوامل فرهنگی – اجتماعی از جمله رابطه بین اعتماد مردم به دستگاه های دولتی، سطح سواد، اعتماد به فرهنگ مکاتبه در مقابل فرهنگ مراجعه حضوری، آگاهی های عمومی جامعه از توانمندی های پست و میزان بهره مندی از وسایل ارتباط جمعی با میزان استفاده از خدمات ارتباطی پست، به عنوان اهداف تحقیق، تعریف و پژوهش کتابخانه ای و میدانی برای دستیابی به این اهداف انجام شده است.
روش اجرای تحقیق «پیمایشی» بوده و برای گردآوری اطلاعات برای آزمون فرضیه ها از ابزار «پرسشنامه» استفاده شده است. عمده ترین نتایج تحقیق حاکی از آن است که اعتماد به فرهنگ مکاتبه و آگاهی های عمومی جامعه از قابلیت ها و توانمندی های پست نقش مستقیم و مؤثری بر میزان استفاده از خدمات این نهاد ارتباطی دارد. اما بین سطح سواد، اعتماد مردم به دستگاه های دولتی و میزان بهره مندی شهروندان از وسایل ارتباط جمعی با استفاده از خدمات ارتباطی پست، رابطه معنی داری مشاهده نمی شود.
(احمدی،1387)
3-1-2- بررسی جایگاه حمل و نقل در توسعه اقتصادی پایدار شهری
اقتصاد سبز پارادایم جدید توسعه اقتصادی با رویکرد همگام سازی دنیای امروز اقتصادی با محیط زیست به منظور استفاده بهینه از سرمایه های طبیعی و بهرهوری از منابع اقتصادی موجود جهان میباشد که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه سازمان ملل، کشورهای توسعه یافته و تا حدودی کشورهای در حال توسعه بوده است. هر چند تعریف واحد و مورد توافقی در مورد اقتصاد سبز وجود ندارد اما آن را مدل توسعه اقتصادی بر پایه توسعه پایدار و دانش اقتصاد محیط زیست میتوان دانست که علاوه بر کاهش خطرات زیست محیطی در پی بهبود سلامتی انسانها و ایجاد برابری اجتماعی نیز میباشد. در مقاله حاضر به تبیین جایگاه و نقش حمل و نقل شهری در تحقق اهداف اقتصاد سبز و بررسی استراتژیهای موثر در ایجاد سیستم حمل و نقل سبز در کشورهای در حال توسعه و در نهایت به ارائه پیشنهاداتی جهت گسترش حمل و نقل سبز درشرائط شهرهای ایرانی با تاکید بر کلان شهر مشهد پرداخته خواهد شد.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید